 |
William Szekspir |
||
William Szekspir (Shakespeare) (1564-1616), angielski dramaturg, poeta,
aktor. Niewiele wiadomo o początkach jego życia i twórczości. Dokonana
rekonstrukcja biografii jest niekompletna, często hipotetyczna. Urodził
się w miasteczku Stratford-on-Avon. Jego ojciec był rękawicznikiem sprawującym
urzędy miejskie, matka wywodziła się ze szlacheckiej rodziny katolickiej.
Prawdopodobnie od ok. 1581 Shakespeare gościł w domach A. Houghtona w
Lea Hall i T. Hesketha w Ruffordzie, mecenasów zespołów teatralnych. Przyjmuje
się, iż tam po raz pierwszy zetknął się z teatrem. Ok. 1588 przybył do
Londynu, gdzie pozostał do 1610. Początkowo był aktorem i autorem scenicznych
przeróbek. Pierwsze poematy, dedykowane hr. Southamptonowi, Wenus i Adonis
(1593) oraz Lukrecja (1594), przyniosły mu uznanie w kręgach dworskich.
W 1594 związał się z trupą teatralną Sług Lorda Szambelana, która od 1599
wszystkie sztuki wystawiała we własnym teatrze The Globe, później w Blackfriars
Theatre. Po śmierci Elżbiety I w 1603 trupa, nad którą mecenat objął Jakub
I, przyjęła nazwę Sług Królewskich. W 1596 Shakespeare uzyskał tytuł szlachecki.
Do naszych czasów nie przetrwał ani jeden rękopis Shakespeare'a. Za życia
twórcy ukazało się tylko 7 sztuk w niedokładnym wydaniu pirackim (tzw.
Bad Quartos) oraz 14 w części pokrywających się z nimi utworów autoryzowanych
(tzw. Good Quartos), które były najprawdopodobniej reakcją na podrobione
wersje pirackie. Członkowie trupy Sług Lorda Szambelana opracowali na
kanwie manuskryptów i częściowo na podstawie Good Quartos 36 sztuk Shakespeare'a
wydanych w 1623 (tzw. Pierwsze Folio). Edycja ta ustaliła kanon utworów
Shakespeare'a, stała się podstawą wszystkich późniejszych wydań. Ostatecznie
przyjmuje się, iż Shakespeare jest autorem 37 sztuk (o nie do końca ustalonej
chronologii), które dzieli się na: kroniki historyczne, związane z dziejami
Anglii (Henryk VI, Ryszard III, obie 1590-93; Ryszard II, 1595; Henryk
IV, 1596-98; Henryk V, 1599), tragedie (Romeo i Julia, 1595; Hamlet, 1601;
Otello, 1604; Król Lear, 1606; Makbet, 1606; Antoniusz i Kleopatra, 1607)
i komedie (Stracone zachody miłości, 1594; Poskromienie złośnicy, 1594;
Sen nocy letniej, 1595; Jak wam się podoba, 1599-1600; Wesołe kumoszki
z Windsoru, 1602; Wieczór Trzech Króli, 1602; Burza, 1611). (...)
na podstawie Encyklopedii Onet (http://portalwiedzy.onet.pl/51176,haslo.html)